Hedefinize ulaştınız”, diyor navigasyon cihazının sesi. Ulaşmak üzere seçilen hedef, dünyanın tanınmış çikolata üreticilerinden Ritter Sport’un merkez binası. Adres Waldenbuch’ta, Alfred Ritter Sokağı, 25 numara. Daimler, Prosche ve Bosch’un da memleketi olan Almanya’nın orta güneyine düşen Şuab Bölgesi’nde navigasyon cihazları yönlerini bu tür örneklerde olduğu gibi şirket kurucularının isimlerine göre bulabiliyor. Zira sokaklara şair ve düşünürlerin değil, başarılı girişimcilerin isimleri verilmiş. Ritter Sport’un kurucusu Alfred Ritter de bunlardan biri. 1912 yılında karısı Clara’yla birlikte Stuttgart’ın 15 kilometre dışında bir çikolata ve şekerli ürünler fabrikası kurdu, 1930 yılındaysa şirket Waldenbuch’a taşındı. 1932 yılında Clara Ritter, kuruluşa başarı yolunu açan fikri ortaya attı. “Hadi, kırılmadan her spor ceketin cebine sığabilecek ve bildiğimiz uzun tabletin ağırlığına denk bir çikolata yapalım.” Bu kare şeklindeki çikolata tableti “Ritter’in spor çikolatası” adını aldı. Bir marka böylece doğdu.
Kare. Pratik. İyi. 1970 yılında geliştirilen bu slogan bugün tüm dünyada tanınıyor ve markanın alameti farikasını ortaya koyuyor. Kare, çikolatanın ambalajının formunu belirtiyor. Pratik, tek harekette açılabilen orijinal kır-aç paketi simgeliyor. İyi ise, çikolatanın tadını ve üretimde kullanılan kaliteli hammaddelerini. Ritter Sport, tek ürünlük markaların da kendilerini sürekli yenileyebileceklerini uzun yıllar boyunca tekrar tekrar kanıtladı. Ürüne 1974’te “renk paleti” özelliği getirildi ve (bugün sayıları yirmiyi aşkın, tam fındıklı tabletten organik çikolataya uzanan) her bir çeşide ayrı bir renk verildi. 1982 yılında “Mini”ler piyasaya sürülürken 2008 yılında Organik Ritter Sport raflarda yerini aldı. Bugün ise her mevsim için yeni tatlar yaratılıyor. 2010 yazının hitleri stracciatella, Waldbeer yoğurt ve şeftali-çarkıfelek yoğurt.
Tipik Şuablı. Bildik. Sorumluluk Sahibi. Ritter Sport 2010 yılında da tipik bir Şuablı aile şirketi. Şirket kurucusunun torunu olan Alfred T. Ritter, yakında yüzüncü yaşını dolduracak olan şirketi yöneten üçüncü kuşağı temsil ediyor. 8000 nüfuslu küçük bir şehir olan Waldenbuch’taki merkezinde firmanın 800 çalışanı bu kültleşmiş çikolatadan günde 2,5 milyon adet üretiyor. Bu üretimin yüzde 30’u, dünyanın 91 farklı ülkesine ihraç ediliyor. Ayrıca kuruluş kendi işlerinin yanısıra çevresel, toplumsal ve kültürel meselelerde de sorumluluk sahibi bir tavır sergiliyor. Ritter Sport, 1990 yılından bu yana Nikaragua’da kakao üretimi için bir adil ticaret inisiyatifi yürütüyor. 2002 yılında şirket arazisinde, şirketin bugünkü elektrik ihtiyacının yüzde 30’unu, ısıtma ihtiyacının da yüzde 70’ini karşılayan kendine ait bir kojenerasyon tesisi kuruldu. Son on yıldır da, kadın ve erkeklerin eşit miktarda aldığı maaşların tamamı asgari ücret sınırının üzerine çıkartılmış durumda. Geniş perspektifli yaklaşımın bir diğer yansıması olarak da 2005 yılından bu yana fabrika binalarının yanı başında Ritter Sport Müzesi yükseliyor.
Sağlık. Sanat. İdealler. Alfred T. Ritter de tipik bir Şuablı. Bir taraftan yenilikçi ve girişimci, fakat aynı zamanda mütevazı ve geleneğe saygılı. Öte yandan oldukça da farklı bir kişilik. Öğrenci hareketleri ve Çernobil faciası, Ritter’in hayatına damgasını vuran olaylardan. Alfred T., iktisat ve psikoloji eğitimi almış ve daha sonra Heidelberg’de terapist olarak çalışmaya başlamış. 80’li yılların sonunda, bugün hala alternatif ısıtma sistemleri üreten çevreci bir şirket kurmuş. Ancak 2005 yılında şirketin genişleme stratejisine ilişkin anlayış farkı yüzünden aile dışından bir dönem şirketin yönetimini sürdürmüş olan yöneticiden devralarak Ritter Sport’un başına geçmiş. Kızkardeşi Marli Hoppe-Ritter ise danışma kurulunun başında. Heidelberg’de hukuk okumuş ve 1976 yılında Almanya’nın ilk özerk yönetimli kadın sığınma evlerinden birini kuran Vakıf’ın yöneticiliğini yapmış. Belirleyici özelliği kare olan sanat eserleri topluyor. 2005 yılından bu yana (şu anda 700 parçayı kapsayan) koleksiyondan eserler değişik sergiler çerçevesinde Ritter Müzesi’nde sergileniyor. Daha iyi bir dünya fikri iki kardeşi bir araya getiriyor.
Çalışanlar. Kalite. Ödüller. Kırlaşmaya başlayan uzun saçları ve kot pantolonuyla Alfred T. Ritter, ana yönetim binasının zemin katındaki sayısız konferans odalarından birinde oturuyor. Business talk ona ters düşüyor. Daha ziyade insanlardan, fikirlerden ve ürünlerden söz etmeyi yeğliyor. Mesela çalışanların memnuniyetinin onun için ne kadar önemli olduğundan: “Onlar kendilerini iyi hissettiklerinde ben de kendimi iyi hissediyorum.” Ya da zorlu koşullardan, daralan kar marjlarından, artan hammadde fiyatlarından ve ürünleri daha da iyileştiren sıcak yazdan bahsediyor: “Ritter Sport stoksuz (just in time) üretim yapıyor. Tazeliğin ve lezzetin lehine işleyen bir tercih.” Bir de Ritter Sport’un 2010’da bir kez daha yılın markası seçildiğinden.
Duty Free. Fas. Çin. Masada uluslararası işletme müdürü Olaf Wilcke de bizimle birlikte. “Unique” en sevdiği sözcük. Bu çikolata duayeni markanın asli üç özelliği dışında başka fark alametleri sıralıyor. Örneğin kare formun beraberinde getirdiği kalınlık. “Bu kalınlık tam fındık kullanmamızı sağlıyor. Bu da elbette tada belirgin şekilde yansıyor.” Avantaj Ritter’de. Ünlü çikolata duty free dükkanlarında, Fas’ın vahalarında ve Himalayalar’da bulunabiliyor. Fakat bu yeterli değil. “Çin’de kişi başına Ritter Sport tüketimi 0,1 kilo. Almanya’da ise bu miktar 8,5 kilo. Burada potansiyel var”, diyor Wilcke. İşte bu da Waldenbuch’taki Ritter Sport’un ulaşmaya çalıştığı hedef.
