Takım elbiseli ve kravatlı bir adam gergin ve ciddi bir yüz ifadesiyle stüdyoda boy gösteriyor hiç beklenmedik bir şekilde, bir canlı haber yayını anında. Oysa daha az önce iki moderatör monitörlerden oluşan bir duvarın önünde günün haberlerini aktarıyorlardı, şimdiyse Gürcistan’ın özel kanalı Imedi TV’nin genel müdürü stüdyoda. Tatsız haberi verirken sesi gergin: Genel Müdür’ün aktardığına göre polis TV binasını basmış, yayını durdurmuş.
Imedi TV müdürünün konuşması bir dakika sürüyor – Gürcistanlı öğrenci Amalia Oganjanyan, sınıf arkadaşlarına gösterdiği Imedi TV’yle ilgili YouTube videosunu bir maus tıkıyla kapatıyor. Hükümetin hoşuna gitmeyen konulara da çekinmeden giren bu kanalın 2007 yılında kapatılması olayı, bu ders saatinde işlenen konuya çok uygun bir örnek: Bonn’da Deutsche Welle’nin (DW) seminer mekanlarında basın özgürlüğü ve medyanın küreselleşmedeki rolü ele alınmaktadır zira. Kursa katılan öğrenciler de küreselliği yansıtıyor: Hemen hepsi 20’li yaşlarının ortalarında bulunan, bir öğrenimi tamamlamış ve belli bir iş deneyimi edinmiş 22 medya öğrencisi, Avrupa’nın, Asya’nın, Afrika’nın ve Latin Amerika’nın 13 ülkesinden geliyorlar ve burada bir ilki gerçekleştiriyorlar. Bu grup Almanya’da ilk kez uygulanan “International Media Studies” başlıklı lisansüstü programın öğrencileri. Geçtiğimiz Eylül ayında Deutsche Welle ve ona bağlı bir kuruluş olan Gazetecilik Eğitimi Akademisi, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Bakanlığı’nın ve Kuzey Ren – Westfalya eyaletinin desteğiyle, Almanca ve İngilizce yürütülecek dört yarıyıllık bir lisansüstü programı başlattı. Programın önemli akademik partnerleri Bonn Üniversitesi’yle Bonn-Rhein-Sieg Yüksekokulu.
DW Akademisi programının başındaki Dr. Christoph Schmidt’in verdiği bilgiye göre, dünyanın dört bir yanından yaklaşık 700 kişi ilgi göstermiş. Schmidt eğitimin teoriyle pratiği buluşturduğunu söylüyor. Programın yer verdiği alanlar arasında gazeteciliğin yanısıra medya yöneticiliği ve ekonomisi, medya geliştirme ile medya-eğitim ilişkisi var. Önemli hedeflerden birisi de, medyayla siyaset ve toplum arasındaki bağıntılar konusunda ve eleştirel gazeteciliğin demokrasi açısından rolü konusunda bilinç geliştirmek. Almanya’da ifade özgürlüğü Anayasa’nın 5. maddesiyle hukuksal koruma altında. Buna göre medya mensupları serbestçe ve sansürden korkmadan yayın yapabiliyorlar – bu sayede de medya önemli bir toplumsal denetim işlevi görüyor. Schmidt bu bağlamda şu noktayı vurguluyor: “gelişmekte olan ülkelerde demokrasiye ve toplumsal şeffaflığa katkıda bulunmayı sağlayacak şekilde profesyonel ve tarafsız habercilik yapacak gazetecilerin eğitilmesini hedefliyoruz.”
Rodrigo Rodembusch dersten yeni çıkmış, kafasında hala televizyon ve radyo mevzuatıyla veya ifade ve bilgilenme özgürlüğüyle ilgili kavramlar dolaşıyor. Az önce izlediği ders “medya hukuku”yla ilgiliydi. 34 yaşındaki Brezilyalı ve gazetecilik mezunu Rodembusch meslekte ilerlemiş biri. 2008 yılına kadar sekiz yıl boyunca ülkesinde televizyon ve radyo sektöründe çalışmış, son olarak da Porto Alegre’de bir radyo istasyonunun sorumlu müdürü olmuş. Muhabirliği sırasında ABD’deki başkanlık seçimleri veya Almanya’daki Dünya Futbol Şampiyonluğu’yla ilgili haberler yapmış. Deutsche Welle’de de mesleki deneyimler edinmiş. Şimdi yine Bonn’da. Bir sorumlu müdür yeniden öğrencilik yapıyor. Bu nasıl olabiliyor? “Ben kendimi daha fazla geliştirmek ve eğitimden edindiğim bilgileri ileride Brezilya’da başka medyacılara aktarmak istiyorum” diye karşılıyor bu soruyu Rodrigo Rodembusch, nerdeyse mükemmel bir Almanca’yla. Üniversitede genç kuşak gazetecilerin eğitiminde hoca olarak rol almak da aklından geçiyor. Yansıttığı heyecana bakılırsa çok da sevilen bir hoca olacağa benziyor. Bu lisansüstü eğitimi de aldığında böyle bir göreve uygun uzmanlık düzeyini de yakalayacaktır.
Öğle tatili sona ermiş, bir sonraki ders başlamak üzere: Dersin adı Gazetecilik II. Dersin konusu gazetecilikte araştırma ve bir konunun ciddi ve inandırıcı kaynaklara dayanarak araştırılması için gerekli kararların nasıl verileceği. Öğrenciler “haber odaları” denen yerlerde bilgisayarın karşısında oturuyorlar, duvardaki plazma ekranda, dersin hocası Almuth Schellpeper İngilizce olarak “kaynakların değerlendirilmesinde kılavuz bilgiler” konusunu açıklıyor. Çinli öğrenci Chen-cheng Zhu defterine notlar alıyor. 23 yaşındaki kız öğrenci 2008 yılında Çin’de “Communication University”de Germanistik dalından mezun olmuş ve Bochum’daki Ruhr Üniversitesi’yle bir öğrenci değişimi sırasında Almanya’yı tanımış. Ama teorik bilgi bakımından hala bazı eksikleri olduğunu söylüyor. DW’de şimdi bu eksiklerini gidereceğini düşünüyor ve çok şey öğrenmesini sağlayan uluslararası ortamın güzelliğinden dem vuruyor.
Derste kuramsal bilgileri pratik araştırma çalışmaları izliyor. Dersin hocası Almuth Schellpeper şimdi öğrencilerine İngilizce gazete metinleri dağıtıyor. Öğrencilerden Mantegaftot Sileshi Siyoum de dağıtılan metinlerden birini alıyor ve yakınındaki sınıf arkadaşlarıyla; Kenya’dan, Ürdün’den ve Venezüella’dan öğrencilerle metni tartışmaya başlıyor. 29 yaşındaki Etiyopyalı öğrenci Addis Abeba’da öğrenim görmüş, film yönetmenliği deneyimi olan ve bir reklam ajansı kurmuş biri. 2007’de staj yapmak için geldiği DW’nin Amharca yayın yapan yayın programında çalışmış; yabancı dil bölümündeki gönüllü çalışmasının ardından yine bu radyo yayını bölümünde çalışıyor. Her hafta bir gençlik programı hazırlıyor. Bu lisansüstü programı öğrendiğinde “bana göre bir imkan” demiş ve kararını hemen vermiş. Özellikle basın özgürlüğü konularıyla ilgili – Doğu Afrika’da çalışan gazeteciler için özellikle hassas bir konu.
Saat 15.30: Almuth Schellpeper kuramsal bir giriş yaptıktan ve araştırmada işe yarayacak pratik ipuçlarını verdikten sonra bir buçuk saatlik dersi tamamlayıp gelecek ders için okunmak üzere başka fotokopiler dağıtıyor. 22 öğrenci o günün görevini tamamlamış oluyor böylece. Rodrigo Rodembusch da eşyalarını topluyor. Kendisi için yapmak istediği ek bir çalışma var – evde televizyonun karşısında. Genç gazetecinin Almancasını geliştirmek için ideal nokta.
