Löhne’ye, “Mutfağın dünya kentine” hoşgeldiniz. Kentin girişinden hemen sonra modern bir panonun üzerinde yeşil üzerine siyah harflerle böyle yazıyor. Almanya’nın Kuzey Ren – Westfalya eyaletinin kuzey doğusunda kalan Ostwestfalen-Lippe bölgesinde (OWL) kırsal özelliği baskın bir coğrafyada 40.000 nüfuslu bir yer için fazla büyük bir isim. Gerçekten de burada 2010 yılında 2,5 milyar Avro’yu bulan rakamla Almanya’nın mutfak mobilyası endüstrisinin toplam cirosunun üçte ikisi elde edildi. Ostwestfalen-Lippe bu ölçeğiyle dünyadaki en önemli mutfak mobilyası bölgesi özelliğini taşıyor. Örneğin günde 2200 mutfak üreten bir dev olan Nobilia buralı. Ya da köklü geleneğe sahip olan, 120 yıllık tarihinde yenilikçiliğiyle sürekli piyasaya yön veren Poggenpohl. Ya da Danielmeyer gibi tedarikçi bir firma. Orta büyüklükteki bu firmanın uzmanlık alanı mutfak tezgahlarının üretimi. Hameln’de ve firma merkezinin bulunduğu Löhne’de günde 1200 adet tezgah sevk ediliyor. “1990’da profil çıtalarından tezgah üretimine geçtiğimizde günde 40 adet üretim yapıyorduk” diyor firmanın yöneticisi Regina Danielmeyer. Bugün büyük bir İsveç mobilya firması ve bölgenin mutfak üreticileri Danielmeyer’in müşterileri arasında.
Ostwestfalen-Lippe‘nin Almanya’nın mobilya merkezi haline gelmesinin tarihsel nedenleri var. Bu bağlamda iki nokta sürekli dile getiriliyor: Hammaddelere ve pazarlara yakınlık. Ostwestfalen’in (Doğu Westfalya) ve Sauerland’ın ormanları, sanayileşme döneminde yeterli miktarda kereste sağlıyordu ve Köln-Mindener hattı treni de, o dönemde tam bir nüfus patlaması yaşayan Ruhr bölgesine bağlantıya olanak veriyordu. Bugün 2 ve 30 numaralı otoyollar Ostwestfalen mobilya endüstrisinin en önemli lojistik damarını oluşturuyor. Bir farkla: Bugün mobilyanın büyük bir kısmı ülke içine değil tüm yer küreye dağılıyor. Örneğin Poggenpohl’un ihracat miktarı yüzde 75 oranını buluyor ve firma bugün 70’den fazla ülkede temsil ediliyor. Ama üretimde anavatanı yine Ostwestfalen. “Uluslararası piyasada ‘Made in Germany’ damgası son derece önemli” diyor, Poggenpohl’un halkla ilişikiler müdürü Thomas Oberle. “Yurt dışında atölye işçiliğine verilen değere tanık oluyoruz.” Regina Danielmeyer, kısa mesafelerin önemine, diğer firmaların yekililerine ulaşam kolaylığına önem veriyor. Oberle de “Mobilya firmalarının aynı yerde kümelenmesi bizim için belirleyici bir husus. Elemanlar iyi eğitimli, tedarikçilerimizin büyük çoğunluğu 50 kilometrelik bir mesafede”, diyor. Poggenpohl’un merkezi Herford’da, tabiri caizse Alman mobilya endüstrisinin başkentinde. Önde gelen sektör birliklerinin büroları burada. Berlin’de değil.
Interlübke ve COR’un başındaki Leo Lübke, Rheda-Wiedenbrück’te devasa siyah büro masasının arkasında oturuyor. “Kutu mobilya üreticisi” olarak nam yapmış Interlübke’nin üretim merkezinin çok yakınında büro. Lübke bu tabiri pek de sevmiyor. Ostwestfalenlı firma yüksek fiyat segmentinde, kendine özgü tasarımlarıyla ve akla gelebilecek tüm renklerde yatak, komodin, raf sistemleri, paravanlar ve dolaplar üretiyor. Firmayı ziyaret edenler beyazın hep aynı beyaz olmadığını kısa sürede öğreniyorlar. Beyazın tonları kristal beyazı, kar beyazı, yün beyazı veya inci beyazı gibi isimler alıyor. Parçalar kaplama tezgahlarına gönderilmeden önce hassas kesimlerinin yapılması gerekiyor. Bu işlemi keresteleri gerekli ölçülerde kesen ve uygun kenar çıtalarıyla birleştiren dev bir yeşil makine yapıyor. Kenarların milimetrik hassasiyette olması gerekiyor. “Eğer plaka, kenar çıtasıyla tam örtüşmezse, daha sonra boyanmış tablada bu daha bariz görünür” diyor Harald Boffenmeyer. Üretim alanını görmeye gelen ziyaretçilere rehberlik ediyor sürekli. Bir sonraki işlem aşamasında Peter Böhm bilgisayarlı bir makinayla tablalarda delikler açıyor. Böhm bir delme uzmanı. Çekmecesinde 300’den fazla delme aparatı var. Tasarımın öngördüğü kombinasyonların sonu yok. Onun işi üretimi tamamlanmış mobilyada görünmüyor. Yine de yaptığı işten gurur duyuyor. “Müşteriler Interlübke logolu mobilyaya iyi para veriyor. İyi bir işçilik beklemeleri de hakları” diyor Böhm.
Üretim güzergahının ilk aşamasında bir marangoz atölyesinin kokusu var. Birkaç noktada ince talaşın toplanıyor. Birkaç aşama ileride boya kokusu kereste kokusunu bastırıyor. Renklerin buradaki adı “kristal beyazı” değil, M02 gibi kodlar. Burada toza kesinlikle yer yok. İşçiler ince fırçalarla, elektrikli süpürgelerle ve kompresörlerle parçaları tozdan arındırıyorlar. Astar boyaları ve asıl boyayı kat kat sürüyorlar. “En küçük toz parçacığı sonucu kötüleştirir”, diyor Boffenmeyer. Tablaların üretimden en iyi kaliteyle çıkması için Helmut Döinghaus bunları tekrar elden geçiriyor. Günde 600’e kadar tablayı test ediyor, siliyor, parlatıyor ve inceliyor. Kendisi için pimpirikli sıfatını kullanıyor. “Standardı korumak için emin olana kadar kontrol ediyorum” diyor, boyacılık eğitimi almış olan Döinghaus.
Leo Lübke’ye göre farkı yaratanlar Böhm veya Döinghaus gibi çalışanlar. Bu elemanların güvenilir ve yüksek vasıflı olduğunu belirtiyor. Bunun arka planında da Ostwestfalen’da başka her yerdekinden daha iyi öğrenim ve meslek içi eğitim olanaklarının olması yatıyor. Detmold’daki ahşap işlemeciliği meslek okulu, Beckum’daki ahşap tekniği okulu ve Paderborn ve Bielefeld gibi yakın kentlerdeki meslek yüksek okulları, sektörle ilgili geniş eğitim olanaklarını göz önüne seriyor. “Mobilya firmalarının aynı bölgede kümeleşmesinin bir diğer avantajı da oluşan ağ” diyor Lübke. Sektörün diğer firmalarıyla ilişkileri önemsiyor. Düzenli buluşma olanaklarından (örneğin Herford’daki Birlik toplantılarından) deneyim alışverişi için yararlanıyor. Başka bir yerde üretimi bu nedenle aklına bile getirmiyor. Peki ama o zaman buranın dünyadaki önemini anlatmak için neden tanıtım yapmıyor? “Biz üretim merkezimizin dünyaya tanıtım yapıyoruz”, diyor Leo Lübke. Ama Almanya’yı merkez olarak vurgulayarak. Uluslararası düzeyde “Made in Germany” damgası “Made in Ostwestfalen-Lippe” damgasından daha güçlü bir mesaj veriyor.”///
